บริการของเรา ทำไมต้องที่นี่ แพทย์ผู้ดูแล สถานที่
คลังความรู้
บทความ หนังสือ YouTube
ติดตามเรา ติดต่อ FAQ ประเมินความจำ นัดหมายปรึกษาแพทย์
หน้าหลัก คลังความรู้ โรคสมองเสื่อม 🤝 เมื่อเราเข้าใจการดูแลสมองเสื่อมมากขึ้น…จะชวนคนในบ้านมาช่วย
12 หมวดที่ 5 — สำหรับผู้ดูแล

🤝 เมื่อเราเข้าใจการดูแลสมองเสื่อมมากขึ้น…จะชวนคนในบ้านมาช่วยกันอย่างไร?

หลายครั้งในการดูแลผู้ป่วยสมองเสื่อม จะมีคนหนึ่งในบ้านที่กลายเป็น “คนดูแลหลัก”

อ่านประมาณ 5 นาที นพ.อดิศักดิ์ กิตติสาเรศ

เป็นคนอ่านข้อมูล
พาไปหาหมอ
จัดยา
รับมือกับปัญหาทุกวัน

จนวันหนึ่งเริ่มเข้าใจว่า…

“เวลาผู้ป่วยถามซ้ำ ไม่ควรดุ”
“เวลาเขาจำผิด ไม่ควรเถียง”
“บางพฤติกรรมเกิดจากโรค ไม่ใช่นิสัย”

แต่ปัญหาที่เกิดขึ้นบ่อยคือ…

“เราเข้าใจแล้ว แต่คนอื่นในบ้านยังไม่เข้าใจ”

และบางครั้งเราอยากให้เขาช่วย แต่ไม่รู้จะเริ่มพูดยังไง

💜 1. เริ่มจากขอความช่วยเหลือ ไม่ใช่ขอให้เปลี่ยน

หลายครั้งถ้าเริ่มว่า…

  • “เธอดูแลผิด”
  • “อย่าทำแบบนั้น”
  • “ต้องทำแบบที่ฉันบอก”

อีกฝ่ายอาจรู้สึกว่าถูกตำหนิ

ลองเปลี่ยนเป็น…

“ช่วงนี้เราได้เรียนรู้เรื่องโรคนี้มากขึ้น มีหลายอย่างที่เมื่อก่อนเราก็ไม่รู้เหมือนกัน อยากให้ลองช่วยกันทำดู”

หรือ

“เราอยากให้ช่วยกัน เพราะระยะยาวคนเดียวคงไม่ไหว”

เปลี่ยนจาก “แก้ไขเขา” เป็น “ชวนมาอยู่ทีมเดียวกัน”

🌿 2. ให้เขาช่วยเรื่องเล็กก่อน อย่าเริ่มจากให้รับผิดชอบทั้งหมด

บางคนไม่ได้ไม่อยากช่วย

แต่เขาอาจกลัวว่า…

“ทำไม่เป็น”
“พูดไม่ถูก”
“กลัวทำให้แย่กว่าเดิม”

ลองขอสิ่งเล็ก ๆ เช่น

  • ช่วยพาเดินวันละ 15 นาที
  • ช่วยนั่งคุยตอนเย็น
  • ช่วยกินข้าวด้วยกันบางมื้อ
  • ช่วยดูแลแทน 1–2 ชั่วโมงเพื่อให้คนดูแลหลักพัก

เมื่อเขาเริ่มมั่นใจ เขามักช่วยได้มากขึ้น

🧠 3. แชร์ความรู้ทีละนิด อย่าสอนทีเดียวทั้งหมด

คนดูแลหลักอาจอ่านเรื่องสมองเสื่อมมาเป็นเดือน

แต่คนอื่นอาจเพิ่งเริ่มวันแรก

อย่าส่งข้อมูลยาว ๆ แล้วหวังว่าเขาจะเข้าใจทันที

ลองส่งสิ่งสั้น ๆ เช่น

“อันนี้หมอบอกว่าน่าสนใจ เรื่องทำไมคนไข้ถามซ้ำ ลองอ่านดูนะ”

หรือ

“เราเพิ่งรู้เหมือนกันว่าเวลาจำผิด การเถียงมักทำให้เขาเครียดกว่าเดิม”

คำว่า…

“เราเพิ่งรู้เหมือนกัน”

ช่วยลดความรู้สึกว่าเรากำลังสอนเขา

🗣 4. เวลาขอให้ทำตาม อย่าใช้เหตุผลว่า “ฉันบอก”

ให้ใช้เหตุผลว่า “โรคนี้ต้องดูแลแบบนี้”

เช่น แทนที่จะพูดว่า

  • “บอกแล้วไงว่าอย่าเถียงแม่”

เปลี่ยนเป็น

  • “ลองวิธีนี้ดูไหม หมอบอกว่าสมองตอนนี้รับเหตุผลยากขึ้น ถ้าเราเปลี่ยนวิธีพูด แม่อาจสงบกว่าเดิม”

เปลี่ยนจาก…

“ใครถูก ใครผิด”

เป็น

“วิธีไหนช่วยผู้ป่วยได้มากที่สุด”
👨‍👩‍👧 5. ทำให้ทุกคนรู้ว่า เขายังมีความสำคัญ

บางครั้งคนอื่นในบ้านถอยออกมา เพราะรู้สึกว่า…

“เธอรู้ดีที่สุดแล้ว”
“ฉันช่วยไปก็ทำผิด”

ลองพูดว่า

“เราอยากให้ช่วย เพราะเขายังต้องการทุกคน ไม่ใช่แค่เรา”
“บางอย่างเขามีความสุขเวลาคุยกับเธอมากกว่าเราด้วยซ้ำ”

การดูแลไม่ใช่การแข่งขันว่าใครทำถูกกว่า

แต่คือการใช้จุดแข็งของแต่ละคนช่วยกัน

💜 หมออยากให้จำ

คนดูแลหลักไม่จำเป็นต้องเป็น “คนที่เก่งที่สุดและทำทุกอย่างคนเดียว”

โรคสมองเสื่อมเป็นการดูแลระยะยาว

สิ่งสำคัญคือการสร้างทีมเล็ก ๆ ในครอบครัว

เริ่มจาก…

🤍 ชวน ไม่ใช่สั่ง
🤍 ขอความช่วยเหลือ ไม่ใช่ตำหนิ
🤍 เรียนรู้ไปพร้อมกัน ไม่ใช่แข่งกันว่าใครถูก

เพราะเป้าหมายของทุกคนเหมือนกันคือ…

ให้คนที่เรารัก ได้รับการดูแลที่ดีที่สุดเท่าที่ครอบครัวหนึ่งจะทำได้

(นพ.อดิศักดิ์ กิตติสาเรศ)
อายุรแพทย์สาขาประสาทวิทยา

นพ.อดิศักดิ์ กิตติสาเรศ
อายุรแพทย์สาขาประสาทวิทยา — คลินิกรักษ์สมอง